Từ 1/1/2026: Tài sản chung không đủ, cá nhân trong hộ kinh doanh vẫn bị kê biên, khấu trừ tiền
Ảnh minh họa
Nghị định 296/2025/NĐ-CP của Chính phủ về cưỡng chế thi hành quyết định xử phạt vi phạm hành chính sẽ chính thức có hiệu lực từ ngày 1/1/2026, thay thế Nghị định 166/2013 sau 12 năm áp dụng, với nhiều điểm mới mang tính đột phá.
Theo quy định mới, nếu tài sản chung của hộ gia đình, hộ kinh doanh, tổ hợp tác hoặc cộng đồng dân cư không đủ để thi hành quyết định xử phạt, cơ quan có thẩm quyền được phép kê biên tài sản, khấu trừ tiền từ tài sản riêng của từng thành viên có liên quan.
Nghị định 296 cho phép áp dụng đồng thời, linh hoạt nhiều biện pháp cưỡng chế, thay vì buộc thực hiện theo trình tự cứng nhắc như trước đây, nhằm khắc phục tình trạng người vi phạm lợi dụng kẽ hở để tẩu tán tài sản. Bốn biện pháp cưỡng chế vẫn được giữ nguyên, gồm: khấu trừ tiền lương, thu nhập; khấu trừ tiền từ tài khoản; kê biên tài sản để bán đấu giá; và thu giữ tài sản do tổ chức, cá nhân khác đang giữ.
Đáng chú ý, quy định mới mở rộng đối tượng bị cưỡng chế, bổ sung hộ gia đình, hộ kinh doanh, tổ hợp tác và cộng đồng dân cư – những nhóm trước đây chưa được quy định rõ trách nhiệm tài sản của từng thành viên. Nguyên tắc được xác lập là ưu tiên cưỡng chế tài sản chung trước, nếu không đủ thì cưỡng chế đến tài sản riêng, qua đó khẳng định trách nhiệm liên đới đối với vi phạm chung.
Bên cạnh đó, Nghị định 296 cũng quy định nghiêm cấm tuyệt đối việc sử dụng ngân sách nhà nước để nộp phạt đối với các cơ quan nhà nước, tổ chức chính trị và đơn vị vũ trang khi bị cưỡng chế. Các đơn vị này phải tự bảo đảm nguồn tiền từ các nguồn thu hợp pháp, nhằm nâng cao trách nhiệm và tránh tình trạng “tiền nhà nước nộp cho nhà nước”.
Với những quy định mới, Nghị định 296/2025 được kỳ vọng sẽ tăng hiệu quả cưỡng chế, bảo đảm công bằng, minh bạch và hạn chế tình trạng trốn tránh thi hành quyết định xử phạt vi phạm hành chính.
