Từ 1/3: Quỹ từ thiện bắt buộc công khai thu – chi , sai phạm có thể bị xử lý nghiêm

Từ ngày 1/3/2026, các quỹ xã hội, quỹ từ thiện sẽ phải thực hiện quy định công khai minh bạch chặt chẽ hơn theo Nghị định 03/2026 của Chính phủ về tổ chức và hoạt động của quỹ xã hội, quỹ từ thiện.

 

Điểm đáng chú ý nhất là hàng năm, trước ngày 31/3, quỹ phải công khai trên phương tiện thông tin đại chúng toàn bộ các khoản đóng góp, tài sản đã tiếp nhận cũng như kết quả sử dụng. So với quy định hiện hành chỉ yêu cầu công khai các khoản đóng góp, quy định mới đã mở rộng phạm vi, siết chặt trách nhiệm minh bạch tài chính.

13 nhóm nghĩa vụ bắt buộc

Nghị định 03/2026 quy định 13 nhóm nghĩa vụ mà quỹ xã hội, quỹ từ thiện phải tuân thủ. Theo đó, quỹ hoạt động trong lĩnh vực nào sẽ chịu sự quản lý của cơ quan nhà nước về ngành, lĩnh vực đó.

Quỹ chỉ được tài trợ, hỗ trợ trong phạm vi hoạt động theo điều lệ. Trường hợp tham gia hỗ trợ nhân dân khắc phục khó khăn do thiên tai, dịch bệnh, hỏa hoạn hoặc sự cố nghiêm trọng, khẩn cấp thì phải thực hiện theo đúng quy định pháp luật.

Đặc biệt, quỹ phải tài trợ đúng theo yêu cầu của cá nhân, tổ chức đã ủy quyền và phù hợp với tôn chỉ, mục đích hoạt động.

Với các quỹ được thành lập từ tài sản hiến, tặng hoặc theo di chúc mà không tổ chức quyên góp, nhận tài trợ, hàng năm phải dành tối thiểu 5% tổng tài sản để tài trợ cho các chương trình, dự án đúng mục đích.

Công khai chi tiết từng khoản thu – chi

Theo nghị định mới, hội đồng quản lý và giám đốc quỹ có trách nhiệm công khai tình hình tài sản, tài chính hàng quý và hàng năm.

Nội dung công khai bao gồm:

Danh sách, số tiền, hiện vật do tổ chức, cá nhân đóng góp, tài trợ;

Danh sách, số tiền, hiện vật tổ chức, cá nhân được nhận hỗ trợ;

Kết quả sử dụng và quyết toán thu – chi từng khoản đóng góp;

Báo cáo tình hình tài sản, tài chính và quyết toán theo Luật Kế toán;

Báo cáo tài chính, báo cáo quyết toán và kết luận kiểm toán (nếu có) trên phương tiện thông tin đại chúng.

Đối với các khoản chi theo từng đợt vận động cứu trợ thiên tai, hỏa hoạn, hỗ trợ bệnh nhân mắc bệnh hiểm nghèo…, việc báo cáo thực hiện theo quy định hiện hành về vận động, tiếp nhận và phân phối nguồn đóng góp tự nguyện.

Nghiêm cấm tư lợi, rửa tiền, cho vay, góp vốn

Nghị định 03/2026 cũng nêu rõ các hành vi bị nghiêm cấm như: lợi dụng việc thành lập và hoạt động của quỹ để tư lợi, gian dối; sử dụng hóa đơn bất hợp pháp; rửa tiền, tài trợ khủng bố; làm giả, tẩy xóa, chuyển nhượng, cho thuê, cầm cố giấy phép thành lập quỹ dưới bất kỳ hình thức nào.

Đáng chú ý, quỹ không được nhận tiền gửi, cho vay, góp vốn đầu tư hoặc thực hiện các hoạt động trái pháp luật.

Việc siết chặt quy định công khai, minh bạch được kỳ vọng sẽ tăng cường trách nhiệm giải trình, củng cố niềm tin của người dân đối với hoạt động của các quỹ xã hội, quỹ từ thiện trong thời gian tới.